Shahar tongda boshqacha bo’ladi

Bir hafta davomida soat oltida uyg’onib ko’rdim. Buni «erta turish odati» qilish uchun emas — shunchaki qiziqib.

Darrov aytib qo’yay: bu yozuv erta turishning foydasi haqida emas. U haqda yetarlicha yozilgan va menda qo’shadigan gap yo’q. Bu yozuv shaharning o’sha soatda butunlay boshqa shahar bo’lishi haqida.

Oltidan yettigacha

Ko’chada uch xil odam bor.

Birinchisi — ishga ketayotganlar. Ular tez yuradi, qo’lida telefon yoki termos, yuzida hech qanday ifoda yo’q. Ular ertalabni sezmaydi, chunki ular allaqachon kunning ichida.

Ikkinchisi — itini sayr qildirayotganlar. Bular sekin yuradi va bir-biriga bosh irg’ab salom beradi, garchi tanish bo’lmasa ham. Ertalabda odamlar bir-biriga ko’proq salom beradi. Nega — bilmayman.

Uchinchisi — sababi noma’lum bo’lganlar. Skameykada o’tirgan odam. Do’kon oldida turgan odam. Hech qayerga shoshilmayotgan odam. Bular eng qiziq va ularga savol berish mumkin emas.

Non do’koni ochiq. Nonvoy bilan salomlashasan — kunduzi navbat bo’lgani uchun bunday qilishning iloji yo’q. Non hali issiq, qopchada bug’ yig’iladi.

Tovushlar

Eng katta farq — tovushda.

Kunduzi shaharning ovozi bir tekis shovqin bo’ladi: hamma narsa qo’shilib, orqa fon hosil qiladi va siz uni eshitishni to’xtatasiz. Miya buni «shovqin» deb belgilab, e’tibordan chiqarib yuboradi.

Tongda esa har bir tovush alohida eshitiladi. Eshik yopilgani. Uzoqdagi tramvay. Kimningdir yo’talgani. Supurgi tovushi. Har biri o’z joyida turadi va orasida jimlik bor.

Bu jimlik shovqinning yo’qligi emas. Bu — tovushlar orasidagi masofa.

Yettidan keyin

Yettidan keyin shahar odatdagi holiga qaytadi. O’tish joyida odam ko’payadi, mashinalar signal beradi, hamma qaergadir kech qolgan bo’ladi.

Bu o’tish bir necha daqiqada sodir bo’ladi. Uni ko’rish g’alati tuyg’u — go’yo kimdir ovozni asta-sekin balandlatgandek. Boshida sezilmaydi, keyin birdan «to’xta, qachon shunday bo’ldi?» deb qolasan.

Men buni to’rtinchi kuni payqadim va shundan keyin har kuni kuzatdim.

Nima olib qoldim

Bir hafta tugagach, eski tartibimga qaytdim. Har kuni oltida turishga na sababim bor, na xohishim — kechqurun ishlashni afzal ko’raman va buni o’zgartirmoqchi emasman.

Lekin endi bilaman: o’zim yashaydigan ko’chaning boshqa bir versiyasi bor. U har kuni bir soatga ochiladi va keyin yopiladi. Ichida hech qanday sir yo’q, faqat kamroq odam va ko’proq jimlik bor.

Kerak bo’lsa, kirib chiqsam bo’ladi.

Ba’zan shuni bilishning o’zi yetarli.